[D66] Column: Zeer beperkte aanpak van immigratie komt niet tegemoet aan wens van veel linkse en rechtse kiezers

[Dr. Marc-Alexander Fluks]

Bron:   Telegraaf
Datum:  5 februari 2026
Auteur: Ronald Plasterk
URL:    
https://archive.ph/https://www.telegraaf.nl/opinie/ronald-plasterk-zeer-beperkte-aanpak-van-immigratie-komt-niet-tegemoet-aan-wens-van-veel-linkse-en-rechtse-kiezers/129095249.html


Zeer beperkte aanpak van immigratie komt niet tegemoet aan wens van
veel linkse en rechtse kiezers
-------------------------------------------------------------------

De mensen die in Nederland de instituties bevolken, hebben gemiddeld 
heel andere politieke meningen dan de meerderheid van het electoraat. De 
culturele instellingen, bijna alle omroepen en kranten, de rechterlijke 
macht, de universiteiten, de adviesorganen, de ngo's, de ambtenarij op 
alle niveaus: ze hebben andere opvattingen dan de gemiddelde kiezer.

Een klein maar opvallend voorbeeld zag je bij het vorige songfestival: 
toen gaf de publieksjury Israel de meeste punten en de vakjury zette 
Israel onderaan. De klassieke eenduidige as van politiek links tot 
rechts bestaat niet meer; over culturele onderwerpen zijn de instituties 
linkser dan het volk, en over inkomenskwesties juist rechtser.

Er zijn begrijpelijke verklaringen voor het verschil in politieke 
voorkeur tussen het electoraat en de genoemde instellingen. Als je praat 
met marktkooplui, met boeren, burgers en buitenlui, met kleine 
ondernemers, mensen die mbo in plaats van universitaire opleidingen 
hebben, dan hoor je gemiddeld (het gaat altijd om gemiddelden) een heel 
ander geluid. De verklaring is tweeledig.

Ten eerste zijn mensen met lagere inkomens gemiddeld meer geinteresseerd 
in de brood- en boteronderwerpen (huishoudportemonnee, betaalbare 
huisvesting, veiligheid op straat), terwijl de mensen die het voor 
zichzelf op orde hebben het zich kunnen veroorloven bezig te zijn met 
andere zaken: klimaat, transgenders, de wolf in Nederland, 
ontwikkelingshulp. Het is begrijpelijk dat die interesses uiteenlopen.


Van subsidies leven

Een tweede verklaring is dat de meeste genoemde instanties sterk 
vervlochten zijn met de publieke sector (omdat ze er deel van uitmaken 
of door gesubsidieerd worden), terwijl de groenteboer, de schoonmaker, 
en de arbeiders niet de bescherming van de publieke sector genieten.

Als ouderwetse sociaaldemocraat zou je overigens gehoopt hebben dat 
linkse politici, hoewel ze zelf misschien van hun leven nooit een baan 
op de markt gehad hebben en in een buurt wonen met weinig zorgen over de 
veiligheid op straat en weinig migranten als buren, toch solidariteit 
zouden opbrengen met de boeren en arbeiders. En als liberaal zou je 
kunnen hopen dat de VVD tegengas zou geven tegen de stem van de publieke 
sector. Maar kennelijk kruipt het bloed waar het niet gaan kan.


Instituties beinvloeden coalitieakkoord

We zien het nu gebeuren dat bij de verkiezingen de linkse oppositie 
(GL/PvdA en SP) ondanks het mislukken van de regering-Schoof niet een 
zetel weet te winnen, en dat er toch alles aan wordt gedaan om te 
voorkomen dat er grote koerswijzigingen komen in het regeringsbeleid. 
Alle instituties wenden hun macht aan en beinvloeden het 
coalitieakkoord.

De immigratie gaat niet op slot, de voorrang voor woningen voor 
buitenlanders boven Nederlandse woningzoekenden gaat gewoon door (die 
vervalt volgens het coalitieakkoord 'als er voldoende alternatieven 
zijn', maar die zijn er niet), de spreidingswet blijft azc's opdringen, 
en de enorme subsidies naar het stikstofbeleid en het klimaatbeleid 
blijven gewoon doorgaan. Het geld wordt gehaald bij de zorg, de sociale 
zekerheid, en door belastingverhoging, dus allemaal ten koste van de 
huishoudportemonnees.


Verhoging AOW zal sneuvelen

In het voorliggende coalitieakkoord zijn een paar paaseieren verstopt: 
onredelijke en asociale maatregelen, die op aandrang van de 
oppositiepartijen met veel gesteggel uit het akkoord gehaald zullen 
worden. Ze zijn er bewust ingestopt met de bedoeling dat ze ingeleverd 
worden.

De verhoging van de AOW-leeftijd naar 70 jaar is er zo een. De slimme 
financienspecialisten hebben al lang bedacht dat de opbrengst van die 
maatregel toch pas over vele jaren aantikt, dus Jesse Klaver mag straks 
trots pronken met het terugdraaien hiervan ('Handen af van de AOW').

Je kunt erover twisten of de VVD of juist D66 en CDA het meeste hebben 
binnengehaald in dit akkoord. Het handhaven van de hypotheekrenteaftrek 
is een echt VVD-punt, wellicht ook het snijden in de verzorgingsstaat 
(zoals de 470 miljoen bezuiniging op ouderenzorg), maar de enorme 
uitgaven voor klimaat en stikstof zijn eerder D66 en CDA.


Doormodderen op asiel

De zeer beperkte aanpak van immigratie komt niet tegemoet aan wat veel 
kiezers wilden, zowel linkse als rechtse. Straks bij de 
gemeenteraadsverkiezingen, bij de verkiezingen volgend jaar voor de 
Eerste Kamer (en mocht het kabinet vallen bij Kamerverkiezingen) zal 
blijken welke coalitiepartijen door dit akkoord de meeste schade 
oplopen.

Het oude motto is 'regeren is halveren', en wellicht zou de VVD een 
volgende keer dan uitkomen op 11 zetels. De VVD-kiezer verwachtte het 
inkrimpen van de uitdijende overheid tegelijk met lastenverlaging voor 
burgers en bedrijven, het volgen van het Deense voorbeeld over het 
beperken van immigratie, en het temperen van het doorgeslagen klimaat- 
en stikstofbeleid, en ziet dat niet echt gebeuren.

Tegelijk zal de linkse kiezer de grote ingrepen in de zorg en de sociale 
zekerheid niet op prijs stellen.

Tenslotte is het een enorm experiment of en hoe de eerste echte 
begroting van dit kabinet, bij Prinsjesdag, een Kamermeerderheid kan 
halen. Gewoonlijk ontstaat die meerderheid door partijdiscipline onder 
de regeringspartijen, maar die hebben nu geen meerderheid, en zullen 
oppositiepartijen straks voor een begroting stemmen waar ze het op 
belangrijke punten mee oneens zijn? Zo niet, dan valt het kabinet.

--------
(c) 2026 Mediahuis Nederland B.V.