[D66] Slaap lekker, Majesteit: Een koninklijke knieval voor het Amerikaanse imperium

[René Oudeweg]

Slaap lekker, Majesteit: Een koninklijke knieval voor het Amerikaanse 
imperium


Het is een plaatje dat je niet snel vergeet, althans niet als je nog een 
greintje zelfrespect over hebt in dit kleine, ooit trotse kikkerlandje: 
Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima die in april 2026 notabene 
gaan overnachten in het Witte Huis. Niet in een of ander 
vijfsterrenhotel in Washington, nee, rechtstreeks bij Donald Trump in de 
residentie van de machtigste man ter wereld – of in elk geval de man die 
dat graag wil zijn. Het is een werkbezoek, zeggen ze. Een diplomatieke 
geste. Een teken van vriendschap. Maar laten we eerlijk zijn, dit is 
geen vriendschap. Dit is een knieval. Dit is het zoveelste bewijs dat 
Nederland niet meer is dan een cultureel en economisch vazalstaatje van 
het Amerikaanse imperium, een land dat zich laat koloniseren met een 
glimlach en een handdruk, terwijl de koning in het bed van de keizer 
slaapt. Bitter? Ja. Sarcastisch? Absoluut. Want dit is geen eerbetoon 
aan een nobele bondgenoot. Dit is een ordinaire ruilhandel in macht, 
geld en belangen, verpakt in koninklijke glitter en protocollaire 
prietpraat.

Stel je voor: de Nederlandse vorst, erfgenaam van een rijk dat ooit de 
wereldzeeën beheerste, ligt te ronken in het Lincoln Bedroom, terwijl 
buiten de demonstranten schreeuwen en de helikopters cirkelen. En 
waarom? Omdat Trump vorig jaar tijdens de NAVO-top zo vriendelijk was om 
in Huis ten Bosch te overnachten. Reciprociteit, noemen ze dat. Maar 
reciprociteit tussen ongelijken is geen gelijkwaardigheid, het is 
onderdanigheid met een strikje. Trump, de man die openlijk spot met 
Europese leiders, die de EU een moloch noemt en die Nederland 
waarschijnlijk ziet als een handig bruggenhoofd voor zijn MAGA-agenda in 
Europa, nodigt ze uit. En ons koninklijk paar zegt ja. Natuurlijk zeggen 
ze ja. Want nee zeggen zou betekenen dat we toegeven dat we niet meer 
meetellen. Dat we een klein landje zijn met een grote mond en een nog 
grotere afhankelijkheid.

Laten we het culturele aspect eens onder de loep nemen, zoals de vraag 
luidt. Is dit een eerbetoon aan het culterele amerikanisme dat Nederland 
allang heeft gekoloniseerd? Want ja, dat is het op het eerste gezicht. 
Kijk om je heen in dit land. Onze straten zijn bezaaid met 
fastfoodketens die ons vetmesten met burgers en frietjes die naar 
Amerikaanse dromen smaken maar naar leegte proeven. Onze kinderen 
groeien op met Marvel-films, Netflix-series en TikTok-dansen die hen 
leren dat succes draait om individualisme, geld en roem – niet om de 
calvinistische zuinigheid waar we ooit prat op gingen. Onze taal? Besmet 
met Engels, want ‘cool’ en ‘awesome’ klinken nu eenmaal beter dan ons 
eigen armzalige vocabulaire. Onze politiek? Een echo van de Amerikaanse 
polarisatie, met partijen die zich voeden aan dezelfde culture wars, 
dezelfde complottheorieën, dezelfde haat tegen ‘de elite’ terwijl ze 
zelf in de elite zitten. En dan hebben we het nog niet eens over de 
muziek, de mode, de waarden. Nederland is geen soeverein land meer; het 
is een suburb van Amerika, een satellietstaatje dat zich koestert in de 
schaduw van de ster en spartelend doet alsof het nog een eigen 
identiteit heeft.

Dit bezoek is de kroon op dat proces. De koning die slaapt onder het dak 
van de man die het Amerikaanse exceptionisme belichaamt, dat is geen 
toeval. Het is een ritueel van onderwerping. Een knikje naar de 
kolonisator die ons niet met kanonnen heeft veroverd, maar met dromen, 
met Hollywood, met Silicon Valley en Wall Street. We hebben ons eigen 
erfgoed verkocht voor een appel en een ei – of beter gezegd, voor een 
Big Mac en een iPhone. En nu ligt de koning daar, in het hart van het 
beest, en de Nederlandse media juichen het toe als een ‘bijzondere 
gelegenheid’. Bijzonder? Ja, bijzonder zielig. Bijzonder onderdanig. 
Bijzonder illustratief voor hoe ver we zijn afgegleden sinds de Gouden 
Eeuw, toen we nog zelf koloniseerden in plaats van gekoloniseerd te worden.

Maar wacht, de vraag stelt het scherp: is het alleen dat, of speelt er 
meer? Geld, macht, belangen? Natuurlijk speelt er meer. Dit is geen 
sentimentele culturele omhelzing. Dit is pure realpolitik, verpakt in 
koninklijke poespas. Laten we de feiten eens op een rijtje zetten zonder 
de suikerlaag van de Rijksvoorlichtingsdienst. Het bezoek gaat naar 
Philadelphia, Washington D.C. en Miami. Economische hubs, allemaal. 
Pennsylvania met zijn industrie, Florida met zijn handel, D.C. met de 
macht. Het koninklijk paar wordt vergezeld door ministers van 
Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, en 
zelfs de nieuwe premier Rob Jetten schuift aan bij het diner. Dit is 
geen plezierreisje. Dit is een lobbytocht. Nederland wil deals. ASML wil 
zijn chips blijven verkopen aan Amerikaanse techreuzen. Shell en andere 
energiebedrijven willen stabiele relaties met de VS, zelfs als Trump de 
klimaatagenda in de prullenbak gooit. Defensie? We pompen miljarden in 
de NAVO omdat Amerika dat eist, en in ruil krijgen we ‘bescherming’ 
tegen dreigingen die we zelf hebben helpen creëren door onze blinde 
volgzaamheid.

En dan de timing. Half april 2026, vlak na Trumps herverkiezing of wat 
het ook is dat hem aan de macht houdt. Een president die openlijk dreigt 
met tarieven, met terugtrekking uit Europa, met ‘America First’ tot het 
bittere einde. En wat doen wij? We sturen de koning. Want de koning is 
neutraal, zeggen ze. Boven de partijen. Maar in werkelijkheid is hij het 
perfecte PR-instrument voor een regering die geen ruzie wil met de baas. 
Stel je voor dat Rutte of Jetten zelf ging overnachten – dat zou te 
politiek zijn, te zichtbaar. Maar de koning? Die is symbool. Die straalt 
onschuld uit, terwijl hij in werkelijkheid de belangen van het 
grootkapitaal dient. Geld. Macht. Belangen. Dat is de kern. Nederland is 
een exportland, een doorvoerhaven, een logistiek knooppunt. Zonder 
Amerikaanse goodwill drogen onze havens op, stagneren onze 
techbedrijven, en stort onze welvaart in. Dus ja, we buigen. We logeren. 
We dineren. En we doen alsof het een eer is.

Sarcastisch genoeg is dit niet nieuw. Nederland heeft een lange traditie 
van het likken van de laarzen van de machtigste. Na de Tweede 
Wereldoorlog waren we de braafste leerling van Marshall, de eerste die 
ja zei tegen de NAVO, de grootste fan van de Amerikaanse basis in ons 
land. We hebben onze soevereiniteit ingeruild voor veiligheid en 
welvaart, en nu betalen we de prijs: een cultuur die niet meer van ons 
is, een economie die aan touwtjes hangt die in Washington worden 
getrokken. En de koning? Die is de perfecte marionet. Een man van het 
volk, zeggen ze, met zijn oranje hesje en zijn informele praatjes. Maar 
in het Witte Huis is hij gewoon een decorstuk. Een Europese curiositeit 
die Trump kan showen aan zijn achterban: kijk, zelfs de koningen komen 
buigen.

Laten we dieper graven in de bitterheid. Wat zegt dit over ons als 
natie? We klagen over globalisering, over verlies van identiteit, over 
de ‘veramerikanisering’ van onze samenleving – en tegelijk rollen we de 
rode loper uit voor de architect van datzelfde proces. Trump, de man die 
muren bouwt maar onze grenzen openhoudt voor zijn bedrijven. Máxima, de 
Argentijnse die symbool staat voor diversiteit, slaapt nu in het bolwerk 
van het Amerikaanse exceptionalisme. Ironie? Of hypocrisie? De media 
zullen het ophemelen: ‘historisch’, ‘warm onthaal’, ‘sterke banden’. 
Maar ondertussen weten we allemaal dat het om contracten gaat. Om 
investeringen. Om de beurskoersen van onze multinationals die een 
nachtje in het Witte Huis meer waard zijn dan alle koninklijke 
protocollen bij elkaar.

Denk aan de kosten. Niet alleen financieel – want die overnachting kost 
natuurlijk een fortuin aan beveiliging, vliegreizen en entourage – maar 
moreel. Hoeveel zelfrespect verkopen we voor een foto-opname met Trump? 
Hoeveel kritiek op zijn beleid slikken we in? Nederland heeft zich 
altijd graag gepresenteerd als moreel baken: mensenrechten, klimaat, 
ontwikkelingssamenwerking. Maar als het om Amerika gaat, zwijgen we. 
Want geld. Want macht. Want belangen. Dezelfde belangen die maken dat we 
wapens leveren aan regimes die we elders veroordelen, zolang de handel 
maar blijft stromen. Dit bezoek is de ultieme bevestiging: we zijn niet 
neutraal, we zijn opportunistisch. En de koning is de vlag die dat 
camoufleert.

Laten we de historische parallel trekken. In de 17e eeuw waren wij de 
kolonisatoren. We hadden New Amsterdam, we handelden in slaven, we 
roofden specerijen. Nu zijn we de gekoloniseerden, niet door geweld maar 
door zacht power: de Amerikaanse droom die ons heeft verleid. Onze jeugd 
droomt niet meer van de Zuiderzee, maar van New York. Onze artiesten 
kopiëren Amerikaanse trends. Onze boeren protesteren tegen 
stikstofregels die deels uit Brussel komen, maar Brussel is zelf een 
echo van Washington. En de koning, symbool van continuïteit, sluit de 
cirkel door letterlijk te gaan slapen in het epicentrum.

Sarcastisch genoeg zal het Nederlandse volk dit grotendeels negeren. We 
zijn te druk met onze hypotheken, onze vakanties in Florida – ironisch 
genoeg een van de bestemmingen van dit bezoek – en onze afleveringen van 
The Voice. We klagen over de hoge energieprijzen, maar niet over de 
afhankelijkheid van Amerikaanse LNG die die prijzen beïnvloedt. We 
mopperen over inflatie, maar niet over de dollar die onze economie 
dicteert. Dit bezoek past perfect in die apathie. Het is een non-event 
voor de meeste burgers, behalve voor de royal watchers die smullen van 
de foto’s van Máxima in een designerjurk op de South Lawn.

Maar voor wie nog kijkt, is het een wake-up call. Dit is het bewijs dat 
onze onafhankelijkheid een illusie is. Dat de Oranjes niet meer zijn dan 
een duur PR-bureau voor het bedrijfsleven. Dat de regering 
Jetten-Berendsen-Sjoerdsma de koninklijke familie inzet als diplomatieke 
hoer voor economische gunsten. Bitter? Zeker. Want het had anders kunnen 
zijn. Nederland had kunnen kiezen voor een eigen koers, voor Europese 
soevereiniteit, voor een stem die niet echo’t wat Trump wil horen. In 
plaats daarvan overnachten we in zijn huis. En morgen? Morgen wordt het 
verhaal weer ‘succesvol bezoek’, ‘versterkte relaties’, ‘toekomstgericht 
partnerschap’. Woorden die niets betekenen, behalve dat we weer een 
stukje ziel hebben verkocht.

Laten we het over de persoonlijke kant hebben, want sarcasme gedijt bij 
details. Willem-Alexander, de koning die ooit zei dat hij ‘gewoon’ wilde 
zijn, die in een oranje overall door het land fietst om het volk te 
paaien. Nu slaapt hij in het Witte Huis, waar de geheimen van de wereld 
worden bewaard, waar Nixon zijn tapes draaide, waar Obama zijn drones 
bestelde. Voelt hij de ironie? Waarschijnlijk niet. Hij is getraind om 
te glimlachen, te handdrukken, te netwerken. Máxima, de glamourkoningin, 
zal stralen in de spotlights, terwijl haar Argentijnse roots een mooie 
dekmantel bieden voor diversiteit – tot de MAGA-crowd haar negeert omdat 
ze te Europees is. En Trump? Die zal grappen maken over paleizen en 
koningen, zoals hij altijd doet, en ondertussen de deal sluiten voor 
meer Nederlandse investeringen in Amerikaanse bodem of vice versa.

Dit is geen eerbetoon. Dit is capitulatie. Een cultureel eerbetoon zou 
een museumbezoek zijn, een speech over gedeelde waarden. Maar 
overnachten? Dat is intimiteit. Dat is ‘we zijn familie’. En familie in 
de Amerikaanse zin betekent: de sterkste bepaalt. Geld, macht, belangen 
– dat is de lijm die dit alles bijeenhoudt. De miljarden aan handel, de 
defensiecontracten, de tech-samenwerkingen. ASML mag niet naar China 
exporteren omdat Amerika dat verbiedt. Onze boeren lijden onder regels 
die deels uit Washington komen via WTO en klimaatakkoorden. Onze 
pensioenen hangen aan de beurs van New York. En dus logeert de koning.

Om dit essay af te ronden, want we zitten nu ruim over de 2000 woorden 
en de bitterheid sijpelt door elke zin: dit bezoek is het symbool van 
een land dat zichzelf heeft verloren. Een land dat ooit de VOC had en nu 
de VOC van de 21e eeuw is – een doorvoerhaven voor Amerikaanse belangen. 
De sarcastische waarheid is dat we het zelf hebben gekozen. We hebben de 
Big Mac omarmd, de dollar aanbeden, de droom nagejaagd. En nu betalen we 
de rekening met een koninklijke overnachting. Geen eerbetoon aan 
cultuur, maar een ordinaire transactie. Geld wint. Macht regeert. 
Belangen dicteren. En de koning slaapt erdoorheen, met een glimlach op 
zijn gezicht en een vlag in zijn hand. Welterusten, Nederland. Droom 
maar lekker van de Amerikaanse vlag die over ons wappert. Het is toch al 
zo.