[D66] Van-het-gas-af-blues: Elektriciteitsnet vol in drie provincies

[Dr. Marc-Alexander Fluks]

Bron:   Telegraaf
Datum:  12 februari 2026
Auteur: Theo Besteman, Mike Muller
URL:    
https://archive.ph/https://www.telegraaf.nl/financieel/elektriciteitsnet-vol-in-drie-provincies-zelfs-stroomaansluiting-nieuwe-woningen-onzeker/131249044.html


Elektriciteitsnet vol in drie provincies: zelfs stroomaansluiting
nieuwe woningen onzeker
-----------------------------------------------------------------
Demissionair minister Sophie Hermans: 'Ben hier meer dan ontstemd over'

AMSTERDAM - Het hoogspanningsnet in Flevoland, Gelderland en Utrecht 
heeft zijn maximum bereikt. Zonder extra ingrepen dreigt deze zomer een 
aansluitstop voor huishoudens, het midden- en kleinbedrijf en 
woningbouwprojecten. Dat bevestigt demissionair minister Sophie Hermans 
(Klimaat en Groene Groei).

Later op donderdag maakt landelijk netbeheerder TenneT een nieuwe 
analyse van het stroomgebruik in de regio's bekend. Vooruitlopend op dit 
bericht zegt minister Hermans in de Tweede Kamer dat zij is geinformeerd 
door Tennet over het heftige scenario. 'Ik ben hier meer dan ontstemd 
over', zegt Hermans. Zij zegt dat de analyse 'grote consequenties heeft 
voor Flevoland, Gelderland en in bijzondere mate Utrecht', aldus 
Hermans.

Dit is de volgende tegenvaller in een lange reeks investeringen en 
ingrepen in dit gebied. De situatie is zelfs slechter geworden dan vorig 
jaar. Flevoland, Gelderland en Utrecht staan op de rand van 
stroomuitval, blijkt uit dit overzicht, ondanks miljoenen aan 
investeringen om de zogeheten netcongestie te bestrijden.


'Krachtige ingrepen nodig'

Volgens staatsbedrijf TenneT, de baas van het zware hoofdstroomnet, zijn 
'krachtige interventies en aanvullende maatregelen' noodzakelijk om 
grootschalige storingen en stroomuitval te voorkomen. De analyse leunt 
op de meest actuele cijfers van TenneT en regionale netbeheerders Stedin 
en Liander.

Robert Kuik, directeur netwerkplanning bij TenneT, spreekt donderdag van 
een verslechtering, waar de markt rekende op een verbetering dankzij de 
miljarden aan lopende investeringen en projecten.


'Stevige waarschuwing'

'Gezien de uitkomsten van de analyse zijn we genoodzaakt een stevige 
waarschuwing af te geven, omdat de situatie ten opzichte van vorig jaar 
verslechterd is', meldt hij. 'Alleen met krachtige interventies op korte 
termijn kunnen we de aansluitstop afwenden.'

Het stroomverbruik tijdens piekuren stijgt volgens TenneT opnieuw 
sneller dan recent nog werd verwacht. Afgelopen jaren meldden 
netbeheerders regelmatig dat hun extra investeringen in kabels, 
transformatorhuisjes en masten telkens de vraag naar stroom op 
piekmomenten maar niet konden bijhouden. De eerder afgesproken 
maatregelen remmen die groei van de vraag op die piekmomenten 
onvoldoende af, zegt Kuik. Daardoor wordt de belasting van 
hoogspanningskabels en -stations steeds kritischer. Wat de kans op 
storingen vergroot.


Wachtlijst: 14.000 bedrijven

De noodsituatie speelt al sinds 2022. Grootverbruikers die een nieuwe of 
zwaardere aansluiting willen, staan sindsdien op een wachtlijst. Door 
nieuwe regels kunnen ook kleinverbruikers en woningbouwprojecten op 
dezelfde lijst terechtkomen.

In Nederland staan circa 14.000 ondernemers op een wachtlijst voor een 
aansluiting of capaciteitsuitbreiding. TenneT oppert nu als ingreep ook 
het vermijden van piekdrukte door huishoudens. Consumenten moeten dan 
worden bewogen om op de drukste uren van het stroomnet bijvoorbeeld niet 
meer de wasmachine aan te zetten. Afgelopen jaren werden huishoudens 
juist ontzien. Bedrijven zouden bij grote krapte gedwongen kunnen worden 
minder te verbruiken.


'Versnelling bouw'

Het staatsbedrijf bepleit donderdag versnelling van bouwprojecten, 
waaronder het hoogspanningsstation Utrecht-Noord. Ook wil de top van 
TenneT een 'brede maatschappelijke en bestuurlijke discussie' over het 
accepteren van meer risico. Bijvoorbeeld door ook de filestroken op het 
net zwaarder te belasten en zo uitval te voorkomen. Die uitbreiding kan 
leiden tot storingen, wat in een land met een beschikbaarheid van het 
netwerk voor 99,9996 procent van de tijd slecht kan vallen.

Kuik: 'We weten allemaal wat de maatschappelijke en economische impact 
is van stroomuitval. Dat moeten we zien te voorkomen.'


Investeringen

Netbeheerders investeren tot en met 2030 circa 60 miljard euro in 
uitbreiding en verzwaring van het stroomnet. Tot 2040 loopt de benodigde 
investering voor de elektriciteitsinfrastructuur op tot ongeveer 195 
miljard euro. Door afspraken met bedrijven en uitbreiding is recent 9 
gigawatt aan capaciteit vrijgespeeld op het stroomnet, aldus TenneT, 
ongeveer twee keer het huidige vermogen aan wind op zee.

Demissionair minister Hermans laat weten dat haar opvolger met dit 
dossier aan de slag moet. Zij wil in elk geval een 'second opinion'.

--------
(c) 2026 Mediahuis Nederland B.V.