[D66] Column: De echte linkse activisten zijn tegen kernenergie omdat het wel werkt

[Dr. Marc-Alexander Fluks]

Bron:   Telegraaf
Datum:  7 mei 2026
Auteur: Ronald Plasterk
URL:    
https://archive.ph/https://www.telegraaf.nl/opinie/ronald-plasterk-de-echte-linkse-activisten-zijn-tegen-kernenergie-omdat-het-wel-werkt/151096068.html


De echte linkse activisten zijn tegen kernenergie omdat het wel werkt
---------------------------------------------------------------------

Er was een tijd dat de belangrijkste politieke as die was tussen 
progressief en conservatief. Resten daarvan zie je nog in het Verenigd 
Koninkrijk, waar de grootste oppositiepartij Conservatives heet. In de 
populaire televisieserie Downton Abbey zie je de conservatieve wereld.

Het was nog net voordat de industriele revolutie de hele wereld op zijn 
kop zette. Je had duidelijke standsverschillen. Maar de opvattingen over 
vooruitgang lagen ook destijds verdeeld.

Je moet oppassen voor simplificaties, maar gemiddeld waren de 
progressieven linkser en enthousiaster over technische vooruitgang, 
omdat het de levensstandaard verhoogde voor de werkende klasse. De 
conservatieven hadden hun kostje gekocht en lieten het zware werk 
sowieso over aan de lagere klassen.

Die rollen zijn nu compleet omgekeerd. Er heerst bij politiek links een 
hang naar 'zero growth'. Weg van de consumptiemaatschappij, van de 
massale productie van levensmiddelen, liever energie opwekken met 
windmolens dan met kernenergie.

De echte linkse activisten zijn tegen kernenergie niet omdat het niet 
werkt, maar omdat het wel werkt. Met kernenergie zou in een klap de 
elektriciteitsopwekking opgelost worden, en vrijwel zonder CO2-uitstoot, 
als men zich grote zorgen maakt over het broeikaseffect. En dat is voor 
deze activisten juist een reden om er fel tegen te zijn.

Dat geldt vergelijkbaar in de landbouw. Alle voorspellingen dat de 
explosief groeiende wereldbevolking niet meer gevoed zou kunnen worden, 
bleken misplaatst, dankzij de grote vooruitgang in de efficientie van 
voedselproductie. Onze Landbouwuniversiteit Wageningen droeg en draagt 
daaraan bij. Maar dat is dan ook weer niet goed, het moet kleinschalig. 
En kleinschalig kun je inderdaad de wereldbevolking niet voeden.


Niet elke opschaling goed

Een kanttekening hierbij: er zijn beslist fouten gemaakt bij het 
efficienter maken en opschalen in deze sector. Sommige pesticiden bleken 
ongezond voor de mens, en ook in de veeteelt is de opschaling regelmatig 
ten koste gegaan van het dierenwelzijn. Daar kan uit geleerd worden dat 
niet elke opschaling of technische 'verbetering' altijd goed is.

Maar het nostalgische verlangen naar een soort oerstaat waarin iedereen 
zijn eigen knolletjes verbouwde, gaat volledig ten koste van de lage 
inkomens en van de minder welvarende streken in de wereld. De ouderen 
onder ons herinneren zich nog acties als Eten voor India, met beelden 
van uitgemergelde kleine kinderen met hongeroedeem.

Inmiddels is dergelijke grootschalige honger uit de wereld (alleen in 
oorlogsgebieden komt het soms voor). Dat uitbannen van grootschalige 
honger is vooruitgang, progressie, innovatie: daar wordt de wereld beter 
van.

Heel concreet speelt deze spanning tussen de verwende nostalgie van 
sommige hogeropgeleiden en de directe belangen van de rest van de 
bevolking bij de energiepolitiek. De schade die is aangericht door de 
anti-kernenergieopstelling van prominente Nederlandse politici van 
verschillende partijen is immens.


Windmolens niet rendabel

Onze natuurgebieden worden verwoest door windmolens, die niet rendabel 
te maken zijn, die walvissen doen stranden, en die roofvogels hakselen. 
Bij zowel zonnepanelen als windmolens speelt 'intermittency': ze leveren 
alleen stroom als de zon schijnt of de wind net hard genoeg waait, maar 
niet te hard. Een moderne samenleving heeft daar niets aan.

Dus moet er permanent een fossiele back-up zijn (dat vindt de Gasunie 
als verdienmodel wel fijn). Maar het experiment is gedaan: Frankrijk 
schakelde in enkele jaren over op kernenergie, Duitsland niet, en 
Frankrijk heeft stabiel schone stroom, Duitsland niet.


Smoesje van de veiligheid

De smoesjes worden nog steeds uitgedragen: het smoesje van de veiligheid 
(bij de tsunami in Fukushima is welgeteld een leukemiegeval gesignaleerd 
waarvan niet kon worden uitgesloten dat die door straling was 
veroorzaakt, en centrales zoals in Tsjernobyl worden al lang niet meer 
gebouwd).

Ook het smoesje dat de aanleg te lang duurt, misschien wel tien jaar, 
komt van mensen waarvan we ons de foto's herinneren dat ze zich dertig 
jaar geleden door de politie lieten wegdragen bij acties tegen de aanleg 
van kerncentrales. Als we hun acties toen hadden genegeerd, was het 
energieprobleem opgelost.

Het goede nieuws is dat technische vooruitgang in een vrije wereld niet 
is te stuiten. Het slechte nieuws is dat de wereld niet gaat wachten op 
een klein land als Nederland. Als links, pronkend met de naam 
progressief, doorgaat met de verwende upperclassnostalgie naar een nooit 
bestaand hebbende oertijd, dan zal de innovatie zich steeds meer uit 
Nederland verwijderen.

Ook de politici die destijds aan 'klimaattafels' zaten waar op voorhand 
kernenergie was uitgesloten, zijn volledig schuldig als ons land qua 
innovatie en uiteindelijk economisch steeds verder achterop raakt. De 
wereld draait ondertussen door.


Romantische illusie

Een verbeterde opstelling ten opzichte van vooruitgang begint bij het 
herkennen van de houding die in de weg zit, en dat is die genoemde 
nostalgie, de romantische illusie dat de mensheid gelukkig was toen er 
nog geen industrie was, geen technologie, geen opschaling, geen 
economische groei.

Nogmaals: bij elke innovatie moet er goed gekeken worden naar risico's 
en bijeffecten, maar de basishouding moet zijn dat we de wereld beter 
kunnen maken, niet dat de mensheid zijn footprint moet minimaliseren.

--------
(c) 2026 Mediahuis Nederland B.V.