[D66] IPCC schrapt rampscenario

[Dr. Marc-Alexander Fluks]

Bron:    Volkskrant
Datum:   4 mei 2026
Auteur:  Maarten Keulemans
URL:     
https://archive.ph/https://www.volkskrant.nl/wetenschap/ipcc-schrapt-rampscenario-opwarming-hooguit-nog-maar-3-5-graden-in-2100~b501cf42/


IPCC schrapt rampscenario: opwarming hooguit nog 'maar' 3,5 graden in 
2100
--------------------------------------------------------------------------

Het klimaatpanel van de Verenigde Naties schrapt zijn somberste 
toekomstprognose: 4 tot 6 graden opwarming van de aarde in het jaar 
2100. Dat is een beslissing met mogelijk verstrekkende gevolgen: zo 
verwijzen alle klimaatrechtszaken van de afgelopen jaren naar het 
rampscenario.

Ook de sombere prognoses dat de zeespiegel in 2100 meer dan een meter 
hoger kan staan en de toekomstscenario's van het KNMI leunen zwaar op 
het rampscenario, en zullen moeten worden herzien. Bovendien blijken 
talloze onheilspellende mediaberichten over de toekomst van het klimaat 
achteraf te somber. Toen de Volkskrant enkele jaren geleden 54 
klimaatnieuwsberichten analyseerde, bleek meer dan 80 procent gebaseerd 
op het nu achterhaalde doemscenario.

Dat wil niet zeggen dat er niets aan de hand is, of dat de schade 
meevalt, benadrukt emissie-onderzoeker Detlef van Vuuren, opsteller van 
de nieuwe IPCC-scenario's. In het nieuwe somberste toekomstscenario 
loopt de temperatuurstijging op aarde op tot rond de 3,5 graden Celsius 
in 2100, gemeten vanaf de pre-industriele tijd, veel meer dan de 2 
graden Celsius die geldt als 'veilig'. 'De gevolgen daarvan zijn 
vervelend genoeg', zegt Van Vuuren. 'En als we te weinig doen aan de 
uitstoot van broeikasgassen, kom je vanzelf alsnog op hogere waarden. 
Alleen gebeurt dat later, na 2100.'

De klimaatexpert wijst erop dat behalve het hoogste, ook het laagste, 
meest gunstige scenario verdwijnt uit het volgende IPCC-rapport. In dat 
scenario zou de temperatuur nauwelijks verder oplopen. 'Maar helaas zijn 
ook de scenario's aan de onderkant verdwenen.' In praktijk erkent het 
IPCC daarmee dat het niet meer mogelijk is om de opwarming beperkt te 
houden tot 1,5 graden Celsius, zoals de internationale gemeenschap zich 
heeft voorgenomen.


Aarde blijft opwarmen

In de klimaatwereld slaat het voornemen van het IPCC in als een bom. 
'Dit is een verandering die een aantal van ons in de gemeenschap al lang 
bepleiten', reageert klimaatwetenschapper Zeke Hausfather (Berkeley 
Earth). In vakblad Nature wees hij er jaren geleden al op dat de 
werkelijkheid steeds meer afwijkt van het somberste 
IPCC-toekomstscenario. Overigens benadrukt ook Hausfather: 'Zolang de 
CO2-uitstoot boven nul blijft, zal de aarde blijven opwarmen. En de mate 
van opwarming die nu minder realistisch is voor 2100, blijft plausibel 
voor 2150 en daarna.'

Het oude rampscenario, vijftien jaar geleden opgesteld, ging uit van een 
wereld die nauwelijks zou verduurzamen, maar juist in steeds hoger tempo 
steenkool zou gaan verstoken. Ook zou er weinig innovatie zijn, en zou 
de wereldbevolking meer groeien dan zij doet. Een doemscenario dus, dit 
zogeheten '8,5'-scenario, bedoeld om aan te geven wat er kan gebeuren 
als alles misgaat.

In de praktijk bleken veel onderzoekers het scenario echter op te vatten 
als: dit is wat er gaat gebeuren als we niks doen. Dat resulteerde in 
griezelige prognoses: zo zou er eind deze eeuw geen landbouw meer 
mogelijk zijn in Zuid-Europa, zou een op de drie landplanten verdwijnen 
en zou de zeespiegel eind deze eeuw met wel twee meter kunnen stijgen. 
Ook het KNMI stelt in zijn nieuwe klimaatscenario's dat 'als we de 
uitstoot niet minderen', we eind deze eeuw bijna elke zomer temperaturen 
boven de 40 graden krijgen. Dat is echter gebaseerd op het topscenario.


Onzekerheden

Maar het 8,5-scenario 'was altijd al extreem hoog', zegt Van Vuuren nu. 
'De wereld heeft zich gelukkig ontwikkeld. Hernieuwbare energie is snel 
goedkoper geworden. En, al is het nog te weinig, er is wel 
klimaatbeleid.' Dat er nu allerlei prognoses moeten worden herzien, is 
lastig, erkent hij. 'Maar het kan natuurlijk niet zo zijn dat we om die 
reden onze scenario's niet aanpassen.' In het oude rampscenario zou de 
opwarming van de wereldtemperatuur in 2100 uitkomen tussen de 3,3 en 5,7 
graden. Volgens het VN-milieuagentschap UNEP koerst de wereld bij huidig 
klimaatbeleid echter af op 'maar' 2,6 graden.

Enige armslag past wel, vindt Van Vuuren. Zo stelde zijn groep de nieuwe 
scenario's op voordat Trump opnieuw aan de macht kwam. 'Er is nu een 
regering die bereid is fossiele brandstoffen flink te subsidieren, in 
een wereld waar hernieuwbare energie toch echt goedkoper is dan fossiel. 
Dat geeft wel aan met welke onzekerheden je te maken kunt krijgen.'

--------
(c) 2026 DPG Media B.V.