[D66] Woke-taalgids Ministerie OC&W

[Dr. Marc-Alexander Fluks]

Bron:  NOS Nieuws
Datum: 7 april 2026
URL:   
https://nos.nl/artikel/2609496-kabinet-inclusieve-taalgids-ministerie-betuttelend-en-overbodig


Kabinet: inclusieve taalgids ministerie 'betuttelend' en 'overbodig'
--------------------------------------------------------------------

Een groot deel van de Tweede Kamer heeft geen behoefte aan de taalgids 
met 'inclusieve woordenlijst' van het ministerie van Onderwijs, Cultuur 
en Wetenschap. Het kabinet is het met de Kamer eens dat deze niet nodig 
is, bleek tijdens een debat.

In de gids staat bijvoorbeeld dat de woorden mannen en vrouwen beter 
vervangen kunnen worden door 'cisgender mannen' en 'cisgender vrouwen'. 
Vluchtelingenprobleem kan volgens de gids beter opvangprobleem of 
woningnood worden genoemd.

De ambtenaren van het zogenoemde OCW Programma tegen Discriminatie en 
Racisme willen met de taalgids met 'niet-neutrale' woorden invloed 
uitoefenen op het onderwijs en de maatschappij, zeiden verschillende 
fracties die bezwaar maakten.

Staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie Tielen (VVD), die naar de 
Tweede Kamer was geroepen, wilde zo ver niet gaan maar vindt de taalgids 
overbodig. Zij zei dat de ambtenaren van OCW professioneel genoeg zijn 
om zonder lijst 'zorgvuldig, gelijkwaardig en begrijpelijk' te 
communiceren.

Tielen: 'Dit roept bij mij een gevoel van betutteling op. Het is goed om 
over taalgebruik te praten, maar zo'n lijstje is niet nodig. Van mij mag 
dit de kast in.'


Adviezen en richtlijnen

GeenStijl berichtte afgelopen vrijdag over de taalgids voor intern 
gebruik op het ministerie. Die is volgens de schrijvers bedoeld om 
'gelijkwaardigheid ook via onze taal te bevorderen'. In de gids staan 
adviezen en richtlijnen voor woordgebruik dat de voorkeur heeft.

Het heeft volgens de schrijvers de voorkeur 'zwart' met een hoofdletter 
te schrijven als het gaat over culturele identiteit of geschiedenis, 
zoals Zwarte muziek of Zwarte emancipatiestrijd. De aanduiding Gouden 
Eeuw maakt de geschiedenis mooier dan hij is, zeggen de schrijvers, dus 
17de eeuw is beter.

Er staan woorden in die specifiek in het onderwijs of de museumwereld 
worden gebruikt, wat tot het werkterrein van het ministerie behoort. 
Laaggeletterd moet worden vervangen door basisgeletterd. En zien, kijken 
of horen door merken, waarnemen en ervaren. Er staan ook woorden in 
onder de algemene thema's 'Gender & lhbtiq+ en Inclusiviteit'.


Jij-dag

De Kamerleden noemden allemaal voorbeelden uit de lijst die hen het 
meest dwarszaten. Bijvoorbeeld dat Vader- en Moederdag vervangen moeten 
worden door Jij-dag. Of dat Westerse beschaving een ongewenste 
uitdrukking is vanwege het koloniale verleden.

Staatssecretaris Tielen liet zich niet verleiden om op alle voorbeelden 
in te gaan, maar zei wel lachend dat zij zelf door de lijst in de knel 
zou kunnen komen. 'Als je het allemaal heel letterlijk neemt, mag ik 
mezelf niet eens powervrouw meer noemen, en dat wil ik juist graag wel 
blijven doen.'

De taalgids kostte 40.000 euro en bestaat nu een jaar, zei Tielen. Tijd 
om dit weer eens tegen het licht te houden, vindt zij. Zij is het met 
Kamerleden eens dat de achterblijvende leesvaardigheid en het taalbegrip 
van leerlingen een hogere prioriteit heeft.

De fracties die bezwaar maakten waren FVD, PVV, JA21, BBB, VVD, SGP, 
ChristenUnie en het lid Keijzer. Grootste oppositiefractie GL-PvdA en 
regeringsfracties D66 en CDA lieten zich in het debat niet horen.

--------
(c) 2026 NOS Nieuws