[D66] Vredesvoorstellitis: 20-puntenvoorstel (18)

[Dr. Marc-Alexander Fluks]

Bron:   Trouw
Datum:  24 december 2025
Auteur: Job Urbach
URL:    
https://www.trouw.nl/buitenland/zelensky-doet-eigen-20-puntenvoorstel-voor-vredesbestand~bd4797e0/


Zelensky doet eigen 20-puntenvoorstel voor vredesbestand
--------------------------------------------------------

Kyiv wil de VS iets tegemoet komen door land op te geven dat nu nog 
onder Oekraiense controle valt. Maar het is de vraag of het Kremlin 
daarin meegaat.

Oekraine is bereid om zich militair terug te trekken uit een landstrook 
langs de frontlinie waar het nu nog de controle over heeft. Maar dan 
moet Rusland ook een deel opgeven aan de andere kant van de lijn. Zo 
moet een soort bufferzone, en potentieel een vrijehandelszone, ontstaan.

Dat is een van de voorstellen uit een 20-puntenplan voor vrede dat de 
Oekraiense president Volodymyr Zelensky dinsdag aan journalisten 
presenteerde. Oekraine heeft het plan samen met de Verenigde Staten 
opgesteld. Het gaat om een bijgewerkte versie van een voorstel van 28 
punten waar de Amerikanen eerder mee kwamen. Dat voorstel kwam volgens 
critici neer op Oekraiense capitulatie.

Naar verwachting zal Washington woensdag het voorstel overhandigen aan 
Rusland. Zelensky verwacht dezelfde dag nog een antwoord uit Moskou.

Na ondertekening start eerst een staakt-het-vuren. Vervolgens moet het 
Oekraiense parlement het akkoord goedkeuren, en zal het Oekraiense volk 
er per referendum over stemmen. In het puntenplan staat dat ook de 
Russische Doema de tekst moet ratificeren. Dat alles moet binnen zestig 
dagen na de start van het staakt-het-vuren gebeuren.

Mocht Rusland instemmen met het voorstel, dan zetten naast Oekraine ook 
de VS en een aantal Europese landen hun handtekening onder het 
vredesakkoord. Welke Europese landen dat zullen zijn, is nog niet 
bekend.


Veiligheidsgaranties

Volgens het voorstel moet Oekraine na de beeindiging van de oorlog 
veiligheidsgaranties krijgen. De VS, de Navo en Europese landen die het 
akkoord mede ondertekenen zullen garant staan in een constructie die 
lijkt op het bekende artikel 5 van de Navo (een aanval op een is een 
aanval op allen).

Over toekomstig Navo-lidmaatschap van Oekraine staat geen woord 
geschreven. Dat geldt wel voor een toekomst voor het land binnen de 
Europese Unie. Zelensky zei dinsdag te mikken op een lidmaatschap in 
2027 of 2028. 'EU-lidmaatschap is ook onze veiligheidsgarantie, en 
daarom willen we een datum vastleggen.'


Herstelwerkzaamheden

Het puntenplan gaat ook in op de enorme operatie om Oekraine opnieuw op 
te bouwen. Naar schatting is zo’n 800 miljard dollar nodig om alle door 
Rusland aangerichte schade te herstellen. De wederopbouw van 
infrastructuur krijgt de hoogste prioriteit.

Om dat geld bij elkaar te schrapen, worden verschillende herstelfondsen 
opgericht. En ook de Wereldbank zou met een groot financieel pakket 
moeten komen. Daarnaast moet het economische herstel in een 
stroomversnelling raken door vrijhandelsakkoorden met de VS en de 
Europese Unie. Bij laatstgenoemde moet zo’n akkoord er zijn voordat 
Oekraine tot de EU toetreedt.

Voor de economische ontwikkeling van Oekraine moet het land vrije 
toegang krijgen tot de Zwarte Zee en de rivier de Dnipro. Rusland mag 
die niet belemmeren. Dat geldt ook voor de doorgang bij de Krim naar de 
Oekraiense havenstad Mykolajiv.


Kerncentrale in Zaporizja

Het is maar de vraag of Rusland akkoord gaat. Alle voorgaande 
vredesbesprekingen leverden niets op, omdat de Russen niet of nauwelijks 
afwijken van hun eisen. En ook punten uit het nieuwe voorstel van 
Zelensky verschillen nogal met de wensen van het Kremlin.

Zo is bijvoorbeeld nog niet duidelijk wie in de toekomst zeggenschap 
krijgt over de kerncentrale bij Zaporizja. De Amerikanen stellen voor om 
de beheerderstaken op te delen in drieen tussen de VS, Oekraine en 
Rusland. De VS zou de voornaamste toezichthouder worden.

Maar Oekraine is faliekant tegen Russische controle over de centrale. 
Daarom stelt Kyiv voor om het beheer samen met de VS te doen. Daarbij 
zou de helft van de opgewekte energie naar Oekraine gaan, en mag de VS 
bepalen waar de andere 50 procent heengaat.

--------
(c) 2025 DPG Media B.V.